DÜNYA

Bitcoin ve Kripto Para Piyasası Neden Çöktü? Tüm Detaylar

Kripto para piyasaları bir süredir sallantıda. 2022’nin başından beri düşüş trendinde olan Bitcoin, geçtiğimiz günlerde patlak veren UST krizinden sonrasında adeta çöküşe geçti. Peki tam olarak ne oldu? Kripto para piyasalarını bu hale getiren hatalar zinciri nasıl gerçekleşti?

İlk günden bu yana en fazlaca tartışılan yatırım araçları içinde yer edinen kripto para birimleri, tarihinin en sallantılı dönemlerinden birini geçiriyor. Başta Bitcoin olmak suretiyle piyasadaki tüm kripto para birimleri eşi benzeri görülmemiş seviyede ‘çöküş’ yaşıyor. Düşüşün ne vakit sona ereceği ise kestirilemiyor. Peki ne oldu da piyasalar bu hale geldi? Gelin kripto para piyasalarındaki son duruma, yaşananlar, detaylara ve bundan sonrası için tahminlere hep beraber yakından bakalım.

Aslına bakacak olursak Bitcoin hala oldukça yüksek sayılabilecek bir seviyede. Coinmarketcap‘ten aldığımız verilere nazaran kripto para birimi, an itibarıyla 28 bin doların üstünde seyrediyor. Neticede bugün başka hiçbir yatırım aracını birim olarak bu kadar yüksek bir bedelle satın alamazsınız. Sadece büyük resme, kısaca uzun vadedeki duruma baktığımızda Bitcoin’deki düşüşün yenilir yutulur seviyede olmadığını görebiliyoruz. Gelin Bitcoin’in 2021 yılından beri nasıl bir fotoğraf çizdiğine hep beraber bakalım.

Kasım 2021’de Bitcoin için 70 bin dolarları tartışıyorduk

Bitcoin fiyat grafiği

*Bitcoin fiyat grafiği. Kaynak: Coinmarketcap

Bitcoin, 2020’nin son gününde 29 bin dolar seviyelerinden işlem görüyordu. 2021 yılı ise piyasalar için oldukça hareketliydi. Hatta Kasım 2021’e geldiğimizde 70 bin dolarları konuşmaya başlamıştık. Sadece şimdilerde durum tam tersine dönmüş durumda. Bu yazının yazıldığı tarih ve saat itibarıyla Bitcoin, 28 bin 350 dolardan işlem görüyor. Kısaca 31 Aralık 2020’de 1 Bitcoin alan bir şahıs, parasını ilkin 2,4 katına çıkardı, sonrasında da bu parayı yitirdi. Hatta an itibarıyla bu ‘düşsel yatırımcı’ zarar etmiş durumda. Elbet bu durum altcoinlerin tümünde geçerli oldu. Peki her şey güzel giderken işler nasıl tersine döndü?

Aslına bakarsak perşembenin gelişi çarşambadan belliydi

COVID-19 salgını, tüm dünyayı ekonomik anlamda etkiledi. Sokağa çıkma yasakları sebebiyle yaşanmış olan küçülmeler, işletmelerin zarar edip kapanma noktasına gelmeleri, tedarik zincirlerindeki aksaklıklar… İşte tamamı hükümetleri zora soktu. Hatta ‘süper güç’ olan ABD bile bu süreçte üstün dereceli enflasyon açıkladı. Küresel anlamda bu denli büyük çaplı problemler yaşanıyorken kripto para piyasalarında her şeyin yolunda gitmesi pek de mümkün değildi. Evet, Bitcoin’in merkeziyetsiz yapısı pandemi, enflasyon sayıları ve krizlerden etkilenmiyordu sadece piyasaları belirleyenler de bunlardan etkilenen insanlardı. Kısaca aslına bakarsak perşembenin gelişi çarşambadan belliydi…

Kripto paralar neden çöküyor?

Hükümetler, COVID-19’un başlarında vatandaşları için destek paketleri açıkladılar. Pek fazlaca analist, kripto para piyasalarındaki yükselişi ilkin buna bağladı. Hakim görüş, insanların ceplerinde para varken almış olduğu desteğin kripto paralara akmış olduğu yönündeydi. Bu ilk bakıldığında kulağa mantıklı gelen bir tehmindi şu sebeple kripto para piyasalarındaki toplam paranın büyüklüğü, 2021’in sonlarına doğru 3 trilyon dolara ulaşmıştı. Kısaca piyasaya oluk oluk para akıyor, akan para Bitcoin’e ve öteki tüm kripto para birimlerini uçuruyordu. 

İLGİLİ HABER

Binance, Terra (LUNA) İçin Çekim İşlemlerini Durdurdu

Güvenli liman mevzusu ve artan faizler

Kripto paralar, piyasaya sürüldükleri ilk günlerinden beri analistler tarafınca ‘riskli’ olarak kabul ediliyor. Bunun en büyük nedeniyse kripto paraların herhangi bir merkeze bağlı olmaması. Ek olarak herhangi bir ülkenin para biriminin durumu da kripto paralar için mühim değil. Bu durum, yatırımcıların gözünü daima korkutmuştu. Öyleki ki pek fazlaca şahıs, kripto paraları “güvenilmez” olarak nitelendiriyordu. Altın, gümüş ve hatta petrol şeklinde geleneksel, ‘güvenli liman’ olarak kabul edilen yatırım araçları varken teknolojik para birimlerine yatırım yapmak pek fazlaca ekonomiste nazaran çılgıncaydı. Hal bu şekilde olunca da kripto para piyasalarında yatırım icra eden bilhassa de ufak ve orta çaplı yatırımcılar, kaçmak için fırsat kolluyorlardı. Ülkelerin faiz artırım kararları, güvenli liman arayan yatırımcılar tarafınca paranın çekilmesi ve haliyle Bitcoin’in değerisizleşmesi için oldukça kafi bir fırsat olarak görüldü. Sadece tek neden bu değildi.

Balina vurgunları ve dolandırıcılık olayları

Bitcoin balinaları

Kripto para piyasalarının denetlenemeyen ve merkeziyetsiz yapıları, en çok da fazla “balina” olarak isimlendirilen büyük yatırımcıların iştahını kabarttı. Öyleki ki kripto para birimleri ilk çıktıkları günden beri mevcud balinalar, piyasaların ‘ayarları’ ile diledikleri şeklinde oynayabiliyorlar. Kimi vakit satış, kimi vakit alış baskıları kuran balinalar, sürpriz hamleleri ile ufak yatırımcıları deyim yerindeyse canlarından bezdirdiler. Hatta bugün kripto paralar ile ilgili paylaşımlar icra eden toplumsal medya hesaplarına girip bakarsanız, bu durumun kripto fenomenleri bile yıldırdığını görebilirsiniz. Elbet işin bir de dolandırıcılık boyutu var. Kripto paraların yaygınlaşması ile sayısız vurgun vakası yaşandı. Kimi zamansa borsaların yatırımcılardan toplamış olduğu parayla yok olduğuna şahitlik ettik. İşte bu iki neden de aslına bakarsan güvenilirliği sorgulanan Bitcoin’i iyice münakaşaya açtı. 

İLGİLİ HABER

Kripto Paralar, Bir tek Son 24 Saatte 275 Milyar Dolar Zarar Ettirdi

Ayrıca, geleneksel finans savunucularının piyasalara yaydıkları negatif haberleri de es geçmemek lazım. Onlara nazaran hem Bitcoin hem de öteki kripto para birimleri dolandırıcılıktan ibaretti. Temelde bu doğru değildi şu sebeple bir çok kripto para biriminin arkasında belli bir proje vardı. Sadece dijital finans sisteminin geleneksel finans sisteminin önüne geçeceği ve yeni bir dünya düzeni kurulacağı söylentileri, negatif haberlerin devamlı olarak pompalanmasına neden oldu. Bunlar yaşanırken ufak yatırımcılar ya parasını kaybettiğinden ya da stresi kaldıramadığından ‘güvenli limanlara’ yöneliyordu. Bu da Bitcoin için düşüş anlamına geliyordu…

2022’nin başından beri bir inip bir çıkan piyasalar, Terra (LUNA) ve TerraUSD (UST) kriziyle adeta çöktü

UST

*UST fiyat grafiği. Kaynak: Coinmarketcap

Buraya kadar anlattığımız her şey Bitcoin ve öteki kripto para birimlerinin düşüş trendine girmesi hakkındaydı. 2022 yılına 47 bin dolar seviyelerinde giren Bitcoin, bir ileri iki geri hareketlerle sallana sallana düştü. Ufak ve orta ölçekli yatırımcılar ile pek fazlaca kripto para fenomeni bu düşüş sürecinin sona ermesini beklerken, asla kimsenin beklemediği bir vaka yaşandı. Dolara endeksli bir stabil kripto para olan TerraUSD (UST), iddialara nazaran bir ‘operasyona’ kurban gitti. Fiyatı daima 1 dolara yakın olması ihtiyaç duyulan UST, geçtiğimiz gün 0,2 dolar seviyelerine kadar indi. Dolara endeksli bir kripto para biriminin bile bu şekilde kıymet yitirmiş olması, piyasaların “çöküşünü” tetikleyen bir öteki etkendi. Tam da burada milyonlarca yatırımcının kaçırılmış olduğu bir nokta daha bulunuyor:

Piyasada pek fazlaca değişik stabil coin var. Mesela Tether (USDT) ve USD Coin (USD). Bu kripto para birimlerinin arkasındaki projeler, kripto paraları durağan(durgun) tutabilmek adına direkt dolar rezervi tutuyorlar. Bu, durağan(durgun) kıymet için tam olarak gerçek güvenlik anlamına geliyor. UST’de ise değişik bir durum söz mevzusu. Bu kripto para biriminin arkasındaki ekip, bununla birlikte Terra ağındaki bir altcoin olan LUNA’yı da destekliyor. Kısaca LUNA ile UST kardeş ve beraber çalışıyorlar. UST’nin 1 dolar civarında tutulabilmesi için belli bir algoritma ile LUNA alım satımları, kimi zaman de yakımları yapılıyordu. Yaşananların “operasyon” olarak nitelendirilmesinin sebebi de tam olarak bu. UST’yi 1 dolarda tutmaya yarayan algoritmanın tabiri caizse “alt edilmesi“, Terra adına işleri alt üst etti. Hem LUNA ve UST’nin ardındaki ekibin Bitcoin satması hem yatırımcının telaş yapması hem de ABD Gömü Bakanı şeklinde adlardan gelen negatif açıklamalar, ilkin Terra’yı sonrada tüm piyasayı bugünkü noktaya getirmiş oldu…

Yatırımcıyı ne bekliyor?

Kripto yatırımcısını ne bekliyor?

Şu an her insanın merak etmiş olduğu sual, gelecekte piyasayı ne ya da nelerin beklediği. Bu aşamada somut hiçbir data yok diyebiliriz. Kripto para fenomenlerinin yapmış olduğu açıklamalara göz attığımızda, bir düşünce ayrılığının söz mevzusu bulunduğunu görüyoruz. Kimileri piyasaların toparlayacağını düşünürken kimileri ise düşüş trendinin derinleşeceğini, bugünlerin iyi günler bulunduğunu söylüyor. Bazılarına göre ise hem Bitcoin hem de öteki kripto para birimleri, tarihin en iyi alım fırsatını veriyor ve bu fırsatın kaçırılmaması gerekiyor. Teknik analizin ve tahminlerin ters köse olduğu bu koşullarda neler olacağını hep beraber seyredip göreceğiz

Bu içerik bir yatırım tavsiyesi değildir…



İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyici Algılandı

Sitedeki içerikleri görüntülemek için lütfen reklam engelleyiciyi kapatın veya bu site için izin verin.