DÜNYA

Zamanı Eserler Neden Hep Toprağın Altından Çıkıyor?

Arkeolojik kazılarla ortaya çıkarılan eserlerin, antik kentlerin neden yerin metrelerce altında gömülü bulunduğunu sebepleriyle anlattık.

Arkeoloji diyince “kazı” sözcüğü hep onunla beraber anılır. Zamanı yapıların ve kültür miraslarının birçoğu, özenle meydana getirilen arkeolojik kazılar yardımıyla gün ışığına çıkarılıyor. Aralarında devasa olanların da bulunmuş olduğu bu kalıntılar nasıl oluyor da yerin metrelerce altında kalabiliyor?

Gezdiğimiz antik kentlerin, çağıl şehirlerin göbeğinde bulunan devasa mimari yapıların arkeolojik kazılarla toprağın metrelerce altından nasıl çıkarıldığı sorusu; çocukken ören yerlerine meydana getirilen okul gezilerinde hepimizin merak etmiş olduğu bir soruydu. Ya da ziyaret ettiğimiz bir müzede gördüğümüz, bir zamanlar sahibi için oldukca kıymetli bir vazoyu kimin nasıl ve neden gömdüğü…

Aslına bakarsak bir çok zamanı yapıt bilhassa toprağa gömülmedi.

tarihi kalıntıların tabanı zeminin altında bulunuyor

Bu kısmı bir örnekle açıklayalım: Yakın dönemde büyük yankı uyandıran “Hipodrom Projesi”ni duymuş olabilirsiniz. Bölgede yer edinen ve günümüze kadar ulaşan bazı zamanı kalıntılar bulunuyor. Bunlardan biri, meşhur Dikili Taş. Dikili Taş’ın tabanı ve bizim ayak bastığımız zemin içinde birkaç metre var. Açık alanda bulunan bir kalıntı olduğundan, güvenlik amacıyla etrafı denetim altına alınmış durumda. 

Fakat kimse onun zeminini orada bilgili olarak bırakmadı. Tarihin kendisi de zamanı yapılar da katmanlar halinde bulunuyor bundan dolayı her dönemde yaşayan değişik insan toplulukları, eski kültürden kalanların üstüne bir yenisini ekledi. 

Güç savaşları, toprak kavgaları ve üst üste yapılaşmalar bunların başlıca sebeplerinden.

İnsanlar, savaşlarla kontrolünü ele geçirdiği bölgeleri kimi zaman yakıp yıkarak, yağmalayarak hoyratça kullanıyorlardı. Tarih süresince pek oldukca kültür, aynı lokasyonlarda değişik yeni medeniyetler kurdu. Kimisi kendinden öncekini tamamen yok etme derdindeydi, kimisi de ellerinde var olanı değiştirip yenileyerek bunu kontrollü bir halde yapmayı tercih etti. 

Örnek verelim; tahrip olan ya da yıkılan bir yapının kalıntılarını taşımak o devrin şartlarında zor olacağı ve vakit alacağı için yeni yapılar birbirinin üstüne inşa ediliyordu.

Süre içinde, terk edilen şehirleri tabiat ele geçirdi.

doğa terk edilmiş şehirleri ele geçirir

İnsanların bir sebepten terk ettikleri yaşam alanlarında, bitkiler oldukca kolay ve süratli yetişti ve bulundukları bölgede sayıları çoğaldı. Ağaçlardan ya da bitkilerden kopup çürüyen yapraklar yığınlar halinde toprağın üstünde yeni bir katman daha oluşturdu.

Yeni bitkilerin kökleri de bulunmuş olduğu bölgedeki her şeyi sarıp sarmaladı. Elbet bu durum oldukca uzun vakit içinde gerçekleşti. Böylece bir çok zamanı mekan, yapı ve eşyalar da yeni oluşan zemin katmanının içinde kaldı. 

Rüzgar pek oldukca maddeyi oradan oraya taşıyıp yığınlar oluşturdu.

Rüzgar aslen gözle görülemeyecek maddeleri bile bulunmuş olduğu coğrafyadan oldukca uzaklara taşıyor. Bilhassa yüzeyde bulunan ve sağlam yapı malzemelerinin hemen hemen keşfedilmediği dönemlere ilişik mimari yapıların bir kısmının, rüzgarın aşındırmasıyla tahrip bulunduğunu biliyoruz.

Bunun sonucunda, insan ömrü için oldukça uzun süreler sonrasında; bir bölgeden gelen tozun, toprağın, yaprakların, insanlara ilişik çöplerin başka bir coğrafyada birikmesi sonucunda başka şehirlerin üstünde yığınlar oluşuyor. 

Organik afetler sonucunda pek oldukca antik yapı ve yerleşim yeri tarihin derinliklerine gömüldü.

Yanardağ patlamaları, büyük depremler ve yangınlar, nehirlerin belli zamanlarda taşması, şiddetli yağışlar ve kum fırtınaları benzer biçimde pek oldukca tabiat olayının gerçekleşmesi sonucunda bazı kültürler yok oldu. Bu biçim olayların en büyük örneği, Pompei’deki yanardağ patlaması. Buna ek olarak dayanıksız malzemelerden oluşan yerleşim mekanlarının yıkılması ve çeşitli tabiat olaylarının sonucunda bölgede yeni katmanlar oluşuyordu. 

Bazıları hayatta kaldı ve yeni bölgeler keşfetti. Bazıları da bulundukları yerlerde yıkılan ve tahrip olan yapıların üstüne yenilerini inşa etti. Böylece öteki sebeplerle birleşip vakit içinde üst üste yapılaşmalar arttı. Yalnızca; doğadan, organik afetlerden ve insanlardan minimum şekilde ziyan olmuş zamanı eserler günümüze ulaşıyor. Minimum ziyan olmuş olanları da çoğu zaman toprağın altında gömülü olanlar ya da sağlam bir malzemeden yapılmış zamanı kalıntılar.

İLGİLİ HABER

Ülkemizdeki Arkeolojik Kazılarda Neden Asla Dinozor Fosili Bulunamıyor?

İLGİLİ HABER

Bir Dinozorun Milyonlarca Yıl Öncesinden Kalma Ayak İzi Nasıl Oluyor da Bozulmadan Günümüze Kadar Ulaşıyor?



İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyici Algılandı

Sitedeki içerikleri görüntülemek için lütfen reklam engelleyiciyi kapatın veya bu site için izin verin.